काठमाडौँ — हर्क साम्पाङले आइतबार सार्वजनिक घोषणा गर्दै नयाँ राजनीतिक दृष्टिकोण र कार्ययोजनाको रुपरेखा प्रस्तुत गरे। उनले आफू “जनताको प्रत्यक्ष सरोकारका विषयलाई प्राथमिकताका साथ अघि सार्ने नेतृत्व” हुने दाबी गरे।

साम्पाङले स्थानीय समस्या समाधानमा समुदायको सक्रियता, भ्रष्टाचारविरुद्ध कडा कदम, प्राकृतिक स्रोतको संरक्षण, र जनमुखी विकासलाई मुख्य मुद्दा बनाउने घोषणा गरे।

उनीले परम्परागत राजनीति जनताको आधारभूत अपेक्षामा असफल भएको भन्दै “सजिलो भाषामा बुझिने, लागू गर्न सकिने, र जनतै केन्द्रमा रहने” नीतिहरूको प्रतिवद्धता दोहोर्‍याए।

घोषणा समारोहमा साम्पाङले “जनताले दिएको अधिकार जनताकै हितमा प्रयोग गर्ने” प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।

हर्क सम्पाङको हिजोको घोषणा : श्रम–केन्द्रित शासनदेखि कार्यकारी राष्ट्रपति व्यवस्था सम्म
हिजो श्रम संस्कृत पार्टीका अध्यक्ष हर्कराज सम्पाङले सार्वजनिक रूपमा आफ्नो पार्टीको विस्तृत घोषणा, नीतिगत दिशानिर्देश र संरचनागत परिवर्तनका प्रस्तावहरू प्रस्तुत गरे। यो घोषणा केवल नयाँ पार्टीको परिचय मात्र होइन, देशको शासन, कानून, विकास संरचना र सामाजिक मूल्यलाई पुनःपरिभाषित गर्ने प्रयासका रूपमा पनि हेरिएको छ।

घोषणामा समावेश भएका प्रमुख बुँदाहरू यस प्रकार छन्:

 १. ‘श्रम दान’ राष्ट्रनिर्माणको आधार
सम्पाङले राष्ट्र–निर्माणका लागि श्रम दान अनिवार्य भएको धारणा राखे।
बजेट र कागजी प्रक्रियामात्रले विकास नहुने, नागरिकको सीधा श्रम–योगदान भयो भने मात्र छिटो, दिगो विकास सम्भव हुने उनको तर्क थियो।
श्रमिकको परिश्रम, न्याय र सम्मान सुनिश्चित गर्नु पार्टीको मूल लक्ष्य रहेको उनले बताए।
 
२. नयाँ शासन संरचना : कार्यकारी राष्ट्रपति, क्षेत्र–विशेषज्ञ मन्त्री
सम्पाङले देशमा प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी राष्ट्रपतिसहितको शासन प्रणाली ल्याउने प्रस्ताव गरे।
राष्ट्रपतिको पदावधि ५ वर्ष र अधिकतम २ कार्यकाल रहनेछ।
सांसदले केवल कानून बनाउने कार्य मात्र गर्न पाउनेछन्।
मन्त्री बन्न क्षेत्रगत विशेषज्ञता अनिवार्य हुनेछ।
यदि कुनै सांसद मन्त्री बने भने, उनको संसद सदस्यता स्वतः खोसिने व्यवस्था रहने घोषणा गरियो।
निर्वाचन प्रणाली पूर्ण समानुपातिक (fully proportional) बनाइनेछ।
 
३. ‘हर्कवाद’: प्रकृति–संस्कृति–प्रविधिको सन्तुलित विकास
श्रम संस्कृत पार्टीको दर्शन ‘हर्कवाद’ भनेर परिभाषित गरियो।
यसले प्रकृति, संस्कृति र प्रविधिको सन्तुलनमा आधारित विकासलाई मूल मार्गदर्शक मान्छ।
श्रम, उत्पादन र प्रत्यक्ष कार्यलाई राष्ट्रको मुख्य ऊर्जा मानिनेछ।
 
४. शिक्षा प्रणालीमा आमूल परिवर्तन
विद्यालयमा हप्तामा ३ दिन सैद्धान्तिक पढाइ र ४ दिन व्यावहारिक तालिम तथा उत्पादनमुखी गतिविधि हुने व्यवस्था प्रस्ताव।
कक्षा १२ सम्म आफ्नो दैनिक जीवनमा उपयोगी सीप—जस्तै पकाउने, सिलाइ–कटाइ, घर–मर्मत आदि—अनिवार्य विषय रहने।
कक्षा १२ पछि अनिवार्य सैनिक तालिम लिएर मात्रै उच्च शिक्षा अध्ययन गर्न पाउने।
शिक्षकहरूलाई राजनीति गर्न निषेध गरिने व्यवस्था।
 
५. राष्ट्रियता–केन्द्रित सुरक्षा र विदेशी हस्तक्षेपविरुद्ध कडा नीति
नेपालमा सक्रिय सबै अन्तर्राष्ट्रिय गैर–सरकारी संस्था (INGO) हरू खारेज गरिने घोषणा।
सीमामा सेनाको कडा निगरानी र सीमा सुरक्षामा शून्य सहनशीलता अपनाइनेछ।
विदेशी नागरिकसँग विवाह गर्नेहरूले ५ वर्ष नेपालमा निरन्तर बस्नुपर्छ, र पुरानो नागरिकता त्यागेपछि मात्र नेपाली नागरिकता पाउने व्यवस्था।
 
६. पारदर्शी शासन र कठोर जवाफदेहिता
भ्रष्टाचारमा दोषी ठहरिने सरकारी कर्मचारीलाई स्थानान्तरण होइन, सेवा समाप्त गरिने।
सबै सरकारी बैठक सार्वजनिक रूपमा लाइभ प्रसारण गरिनेछ।
युवा पुस्ताका समस्या सुनुवाइका लागि Gen-Z आयोग/एजेन्सी गठन गरिने घोषणा।
 
७. गाउँकेन्द्रित विकास र उत्पादनमूलक अर्थतन्त्र
शहर–केन्द्रित विकास मोडेललाई अस्वीकार गर्दै गाउँकेन्द्रित विकास नीति ल्याइनेछ।
श्रम, उत्पादन र स्वावलम्बनलाई राष्ट्रिय अर्थतन्त्रको आधार बनाइनेछ।
आर्थिक असमानता, बेरोजगारी र क्षेत्रगत विभेद अन्त्य गर्न उत्पादनमूलक श्रम प्रोत्साहित गरिनेछ।
 
सारांश : संरचनागत परिवर्तनका ठूलो प्रस्तावहरू
हर्क सम्पाङको यो घोषणा

• श्रम–केन्द्रित शासन,
• शिक्षा र सुरक्षा प्रणालीमा आमूल परिवर्तन,
• पूर्ण समानुपातिक निर्वाचन,
• कार्यकारी राष्ट्रपति,
• पारदर्शी सरकार,
• गाउँमुखी विकास

जस्ता गहिरा संरचनागत परिवर्तनका प्रस्तावहरू लिएर आएको छ।

यसलाई कतिपयले साहसी विकल्प भएको बताएका छन् भने कतिपयले व्यवहारिकता र कार्यान्वयन क्षमतामा प्रश्न उठाएका छन्। तर स्पष्ट छ—सम्पाङको घोषणाले अहिलेको राजनीतिक बहसलाई नयाँ दिशातर्फ मोडिदिएको छ।